<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X63n1223">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1223 頓悟入道要門論</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1223 頓悟入道要門論</title>
			<author>唐 慧海撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">63</idno>.<idno type="no">1223</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-11-10 23:56:34 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">頓悟入道要門論</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, Text as provided by Anonymous, Taiwan</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，台灣某大德提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-08-05T10:36:28">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0017c" n="0017c"/>
<lb ed="X" n="0017c01"/>
<lb ed="X" n="0017c02"/>
<lb ed="X" n="0017c03"/>
<lb ed="X" n="0017c04"/>
<lb ed="X" n="0017c05"/>
<lb ed="X" n="0017c06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1223-A 頓悟入道要門論原序</cb:mulu><head>No. 1223-A
<lb ed="X" n="0017c07"/><lb ed="R110" n="0840a01"/> 頓悟入道要門論原序</head>
<lb ed="X" n="0017c08"/>
<lb ed="X" n="0017c09"/><lb ed="R110" n="0840a02"/><p xml:id="pX63p0017c0901">夫善知識者。如巨海舟航。能度迷類。長夜明炬。善破
<lb ed="X" n="0017c10"/><lb ed="R110" n="0840a03"/>羣昏。大珠和尙首參<name role="" type="person">馬祖</name>。使入慧海之灋界。令開寶
<lb ed="X" n="0017c11"/><lb ed="R110" n="0840a04"/>藏於自家。所以靈辯滔滔。譬大川之流水。峻機疊疊。
<lb ed="X" n="0017c12"/><lb ed="R110" n="0840a05"/>如圓器之傾珠。於是曲設多方。垂慈利物。發揚至道。
<lb ed="X" n="0017c13"/><lb ed="R110" n="0840a06"/>烏可以筆舌讚歎哉。</p><p xml:id="pX63p0017c1309" cb:place="inline">妙叶維那。四明翠山大中理公
<lb ed="X" n="0017c14"/><lb ed="R110" n="0840a07"/>之神足。夙具靈根。素培智種。禪餘之暇閱此老語錄。
<lb ed="X" n="0017c15"/><lb ed="R110" n="0840a08"/>有所證入。平生礙膺之物脫然而去。從上佛祖舌頭
<lb ed="X" n="0017c16"/><lb ed="R110" n="0840a09"/>一無所疑矣。此亦古塔主覩雲門語而嗣之。正所謂
<lb ed="X" n="0017c17"/><lb ed="R110" n="0840a10"/>也。故捐資鏤板以廣其傳。期以後之來者同一了悟。
<lb ed="X" n="0017c18"/><lb ed="R110" n="0840a11"/>存此心者。豈淺淺耶。此之功勳不墜。行願彌堅。蓋可
<lb ed="X" n="0017c19"/><lb ed="R110" n="0840a12"/>見矣。所幾法流不泯。派永接於曹溪。燈焰長存。光愈
<lb ed="X" n="0017c20"/><lb ed="R110" n="0840a13"/>明於少室也。　旹歲在癸丑春孟十日<name role="" type="person">阿育王山</name>
<lb ed="X" n="0017c21"/><lb ed="R110" n="0840a14"/>　沙門釋崇裕書於無異堂</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017c22"/>
<lb ed="X" n="0017c23"/>
<lb ed="X" n="0017c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0018a" n="0018a"/>
<lb ed="X" n="0018a01"/>
<lb ed="X" n="0018a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">頓悟入道要門論</cb:mulu><cb:docNumber>No. 1223</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0018a03"/><lb ed="R110" n="0840a16"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>頓悟入道要門論卷上<note place="inline">合下參問語錄</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0018a04"/>
<lb ed="X" n="0018a05"/><lb ed="R110" n="0840a17"/><byline cb:type="author">唐沙門　慧海　撰</byline>
<lb ed="X" n="0018a06"/><lb ed="R110" n="0840a18"/><p xml:id="pX63p0018a0601">稽首和南十方諸佛･諸大菩薩衆。弟子今作此論。恐
<lb ed="X" n="0018a07"/><lb ed="R110" n="0840b01"/>不會聖心。願賜懺悔。若會聖理。盡將迴施一切有情。
<lb ed="X" n="0018a08"/><lb ed="R110" n="0840b02"/>願於來世盡得成佛。</p>
<lb ed="X" n="0018a09"/><lb ed="R110" n="0840b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018a0901">問。欲修何法。卽得解脫。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018a0910" cb:place="inline">答。唯有頓悟一門。卽得解脫。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0018a10"/><lb ed="R110" n="0840b04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018a1001">云何爲頓悟。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018a1006" cb:place="inline">答。頓者。頓除妄念。悟者。悟無所得。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018a1019" cb:place="inline">問。從
<lb ed="X" n="0018a11"/><lb ed="R110" n="0840b05"/>何而修。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018a1104" cb:place="inline">答。從根本修。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018a1109" cb:place="inline">云何從根本修。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018a1115" cb:place="inline">答。心爲根本。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018a1120" cb:place="inline">云
<lb ed="X" n="0018a12"/><lb ed="R110" n="0840b06"/>何知心爲根本。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018a1207" cb:place="inline">答。楞伽經云。心生卽種種法生。心滅
<lb ed="X" n="0018a13"/><lb ed="R110" n="0840b07"/>卽種種法滅。維摩經云。欲得淨土。當淨其心。隨其心
<lb ed="X" n="0018a14"/><lb ed="R110" n="0840b08"/>淨。卽佛土淨。遺敎經云。但制心一處。無事不辦。經云。
<lb ed="X" n="0018a15"/><lb ed="R110" n="0840b09"/>聖人求心不求佛。愚人求佛不求心。智人調心不調
<lb ed="X" n="0018a16"/><lb ed="R110" n="0840b10"/>身。愚人調身不調心。佛名經云。罪從心生。還從心滅。
<lb ed="X" n="0018a17"/><lb ed="R110" n="0840b11"/>故知善惡一切皆由自心。所以心爲根本也。若求解
<lb ed="X" n="0018a18"/><lb ed="R110" n="0840b12"/>脫者。先須識根本。若不達此理。虗費功勞。於外相求。
<lb ed="X" n="0018a19"/><lb ed="R110" n="0840b13"/>無有是處。禪門經云。於外相求。雖經劫數。終不能成。
<lb ed="X" n="0018a20"/><lb ed="R110" n="0840b14"/>於內覺觀。如一念頃。卽證菩提。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018a2013" cb:place="inline">問。夫修根本。以何法
<lb ed="X" n="0018a21"/><lb ed="R110" n="0840b15"/>修。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018a2102" cb:place="inline">答。惟坐禪。禪定卽得。禪門經云。求佛聖智。要卽禪
<lb ed="X" n="0018a22"/><lb ed="R110" n="0840b16"/>定。若無禪定。念想喧動。壞其善根。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018a2214" cb:place="inline">問。云何爲禪。云何
<lb ed="X" n="0018a23"/><lb ed="R110" n="0840b17"/>爲定。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018a2303" cb:place="inline">答。妄念不生爲禪。坐見本性爲定。本性者。是汝
<lb ed="X" n="0018a24"/><lb ed="R110" n="0840b18"/>無生心。定者。對境無心。八風不能動。八風者。利･衰･毀･
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0018b" n="0018b"/>
<lb ed="X" n="0018b01"/><lb ed="R110" n="0841a01"/>譽･稱･譏･苦･樂。是名八風。若得如是定者。雖是凡夫。卽
<lb ed="X" n="0018b02"/><lb ed="R110" n="0841a02"/>入佛位。何以故。菩薩戒經云。衆生受佛戒。卽入諸佛
<lb ed="X" n="0018b03"/><lb ed="R110" n="0841a03"/>位。得如是者。卽名解脫。亦名達彼岸。超六度。越三界
<lb ed="X" n="0018b04"/><lb ed="R110" n="0841a04"/>大力菩薩。無量力尊。是大丈夫。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0018b05"/><lb ed="R110" n="0841a05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b0501">問。心住何處卽住。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b0508" cb:place="inline">答。住無住處卽住。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b0515" cb:place="inline">問。云何是無住
<lb ed="X" n="0018b06"/><lb ed="R110" n="0841a06"/>處。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b0602" cb:place="inline">答。不住一切處。卽是住無住處。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b0614" cb:place="inline">云何是不住一切
<lb ed="X" n="0018b07"/><lb ed="R110" n="0841a07"/>處。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b0702" cb:place="inline">答。不住一切處者。不住善惡･有無･內外中間。不住
<lb ed="X" n="0018b08"/><lb ed="R110" n="0841a08"/>空。亦不住不空。不住定。亦不住不定。卽是不住一切
<lb ed="X" n="0018b09"/><lb ed="R110" n="0841a09"/>處。只箇不住一切處。卽是住處也。得如是者。卽名無
<lb ed="X" n="0018b10"/><lb ed="R110" n="0841a10"/>住心也。無住心者是佛心。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b1011" cb:place="inline">問。其心似何物。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b1017" cb:place="inline">答。其心不
<lb ed="X" n="0018b11"/><lb ed="R110" n="0841a11"/>靑不黃･不赤不白･不長不短･不去不來･非垢非淨･不
<lb ed="X" n="0018b12"/><lb ed="R110" n="0841a12"/>生不滅。湛然常寂。此是本心形相也。亦是本身。本身
<lb ed="X" n="0018b13"/><lb ed="R110" n="0841a13"/>者。卽佛身也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b1306" cb:place="inline">問。身心以何爲見。是眼見･耳見･鼻見及
<lb ed="X" n="0018b14"/><lb ed="R110" n="0841a14"/>身心等見。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b1405" cb:place="inline">答。見無如許種見。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b1412" cb:place="inline">云。旣無如許種見。復何
<lb ed="X" n="0018b15"/><lb ed="R110" n="0841a15"/>見。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b1502" cb:place="inline">答。是自性見。何以故。爲自性本來淸淨。湛然空寂。
<lb ed="X" n="0018b16"/><lb ed="R110" n="0841a16"/>卽於空寂體中能生此見。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b1611" cb:place="inline">問。只如淸淨體尙不可得。
<lb ed="X" n="0018b17"/><lb ed="R110" n="0841a17"/>此見從何而有。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b1707" cb:place="inline">答。喩如明鑑中雖無像。能見一切像。
<lb ed="X" n="0018b18"/><lb ed="R110" n="0841a18"/>何以故。爲明鑑無心故。學人若心無所染。妄心不生。
<lb ed="X" n="0018b19"/><lb ed="R110" n="0841b01"/>我所心滅。自然淸淨。以淸淨故。能生此見。法句經云。
<lb ed="X" n="0018b20"/><lb ed="R110" n="0841b02"/>於畢竟空中熾然建立。是善知識也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0018b21"/><lb ed="R110" n="0841b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b2101">問。涅槃經･金剛身品。不可見。了了見。無有知者。無不
<lb ed="X" n="0018b22"/><lb ed="R110" n="0841b04"/>知者。云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b2205" cb:place="inline">答。不可見者。爲自性體無形。不可得故。是
<lb ed="X" n="0018b23"/><lb ed="R110" n="0841b05"/>名不可見也。然見不可得者。體寂湛然。無有去來。不
<lb ed="X" n="0018b24"/><lb ed="R110" n="0841b06"/>離世流。世流不能流。坦然自在。卽是了了見也。無有
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0018c" n="0018c"/>
<lb ed="X" n="0018c01"/><lb ed="R110" n="0841b07"/>知者。爲自性無形。本無分別。是名無有知者。無不知
<lb ed="X" n="0018c02"/><lb ed="R110" n="0841b08"/>者。於無分別體中具有恒沙之用。若能分別一切。卽
<lb ed="X" n="0018c03"/><lb ed="R110" n="0841b09"/>無事不知。是名無不知者。般若偈云。般若無知。無事
<lb ed="X" n="0018c04"/><lb ed="R110" n="0841b10"/>不知。般若無見。無事不見。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0018c05"/><lb ed="R110" n="0841b11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c0501">問。經云。不見有無。卽眞解脫。何者是不見有無。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c0519" cb:place="inline">答。證
<lb ed="X" n="0018c06"/><lb ed="R110" n="0841b12"/>得淨心時卽名有。於中不生得淨心想。卽名不見有
<lb ed="X" n="0018c07"/><lb ed="R110" n="0841b13"/>也。得想無生無住。不得作無生無住想。卽是不見無
<lb ed="X" n="0018c08"/><lb ed="R110" n="0841b14"/>也。故云不見有無也。楞嚴經云。知見立知。卽無明本。
<lb ed="X" n="0018c09"/><lb ed="R110" n="0841b15"/>知見無見。斯卽涅槃。亦名解脫。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0018c10"/><lb ed="R110" n="0841b16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c1001">問。云何是無所見。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c1008" cb:place="inline">答。若見男子･女人及一切色像。於
<lb ed="X" n="0018c11"/><lb ed="R110" n="0841b17"/>中不起愛憎與不見等。卽是無所見也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c1116" cb:place="inline">問。對一切色
<lb ed="X" n="0018c12"/><lb ed="R110" n="0841b18"/>像時。卽名爲見。不對色像時。亦名見否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c1216" cb:place="inline">答。見。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c1218" cb:place="inline">問。對物
<lb ed="X" n="0018c13"/><lb ed="R110" n="0842a01"/>時。從有見。不對物時。云何有見。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c1313" cb:place="inline">答。今言見者。不論對
<lb ed="X" n="0018c14"/><lb ed="R110" n="0842a02"/>物與不對物。何以故。爲見性常故。有物之時卽見。無
<lb ed="X" n="0018c15"/><lb ed="R110" n="0842a03"/>物之時亦見也。故知物自有去來。見性無來去也。諸
<lb ed="X" n="0018c16"/><lb ed="R110" n="0842a04"/>彼亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0018001" n="0018001"/>耳。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c1604" cb:place="inline">問。正見物時。見中有物否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c1614" cb:place="inline">答。見中不立物。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c1620" cb:place="inline">問。
<lb ed="X" n="0018c17"/><lb ed="R110" n="0842a05"/>正見無物時。見中有無物否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c1712" cb:place="inline">答。見中不立無物。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0018c18"/><lb ed="R110" n="0842a06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c1801">問。有聲時。卽有聞。無聲時。還得聞否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c1815" cb:place="inline">答。亦聞。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c1818" cb:place="inline">問。有聲
<lb ed="X" n="0018c19"/><lb ed="R110" n="0842a07"/>時。從有聞。無聲時。云何得聞。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c1912" cb:place="inline">答。今言聞者。不論有聲
<lb ed="X" n="0018c20"/><lb ed="R110" n="0842a08"/>無聲。何以故。爲聞性常故。有聲時卽聞。無聲時亦聞。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0018c21"/><lb ed="R110" n="0842a09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c2101">問。如是聞者是誰。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c2108" cb:place="inline">答。是自性聞。亦名知者聞。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c2118" cb:place="inline">問。此頓
<lb ed="X" n="0018c22"/><lb ed="R110" n="0842a10"/>悟門以何爲宗。以何爲旨。以何爲體。以何爲用。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c2219" cb:place="inline">答。無
<lb ed="X" n="0018c23"/><lb ed="R110" n="0842a11"/>念爲宗。妄心不起爲旨。以淸淨爲體。以智爲用。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c2319" cb:place="inline">問。旣
<lb ed="X" n="0018c24"/><lb ed="R110" n="0842a12"/>言無念爲宗。未審無念者無何念。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c2414" cb:place="inline">答。無念者。無邪念。
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0019a" n="0019a"/>
<lb ed="X" n="0019a01"/><lb ed="R110" n="0842a13"/>非無正念。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a0105" cb:place="inline">云何爲邪念。云何名正念。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a0115" cb:place="inline">答。念有念無卽
<lb ed="X" n="0019a02"/><lb ed="R110" n="0842a14"/>名邪念。不念有無卽名正念。念善念惡名爲邪念。不
<lb ed="X" n="0019a03"/><lb ed="R110" n="0842a15"/>念善惡名爲正念。乃至苦樂･生滅･取捨･怨親･憎愛。並
<lb ed="X" n="0019a04"/><lb ed="R110" n="0842a16"/>名邪念。不念苦樂等。卽名正念。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a0413" cb:place="inline">問。云何是正念。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a0419" cb:place="inline">答。正
<lb ed="X" n="0019a05"/><lb ed="R110" n="0842a17"/>念者。唯念菩提。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a0507" cb:place="inline">問。菩提可得否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a0513" cb:place="inline">答。菩提不可得。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a0519" cb:place="inline">問。旣
<lb ed="X" n="0019a06"/><lb ed="R110" n="0842a18"/>不可得。云何唯念菩提。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a0610" cb:place="inline">答。只如菩提假立名字。實不
<lb ed="X" n="0019a07"/><lb ed="R110" n="0842b01"/>可得。亦無前後得者。爲不可得故。卽無有念。只箇無
<lb ed="X" n="0019a08"/><lb ed="R110" n="0842b02"/>念。是名眞念。菩提無所念。無所念者。卽一切處無心。
<lb ed="X" n="0019a09"/><lb ed="R110" n="0842b03"/>是無所念。只如上說如許種無念者。皆是隨事方便。
<lb ed="X" n="0019a10"/><lb ed="R110" n="0842b04"/>假立名字。皆同一體。無二無別。但知一切處無心。卽
<lb ed="X" n="0019a11"/><lb ed="R110" n="0842b05"/>是無念也。得無念時。自然解脫。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0019a12"/><lb ed="R110" n="0842b06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a1201">問。云何行佛行。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a1207" cb:place="inline">答。不行一切行。卽名佛行。亦名正行。
<lb ed="X" n="0019a13"/><lb ed="R110" n="0842b07"/>亦名聖行。如前所說。不行有無･憎愛等是也。大律卷
<lb ed="X" n="0019a14"/><lb ed="R110" n="0842b08"/>五菩薩品云。一切聖人不行於衆生行。衆生不行如
<lb ed="X" n="0019a15"/><lb ed="R110" n="0842b09"/>是聖行。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0019a16"/><lb ed="R110" n="0842b10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a1601">問。云何是正見。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a1607" cb:place="inline">答。見無所見。卽名正見。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a1616" cb:place="inline">問。云何名見
<lb ed="X" n="0019a17"/><lb ed="R110" n="0842b11"/>無所見。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a1704" cb:place="inline">答。見一切色時不起染著。不染著者。不起愛
<lb ed="X" n="0019a18"/><lb ed="R110" n="0842b12"/>憎心。卽<anchor xml:id="nkr_note_add_0019a1801" n="0019a1801"/><anchor xml:id="beg0019a1801" n="0019a1801"/>名見<anchor xml:id="end0019a1801"/>無所見也。若得見無所見時。卽名佛眼。
<lb ed="X" n="0019a19"/><lb ed="R110" n="0842b13"/>更無別眼。若見一切色時。起愛憎者。卽名有所見。有
<lb ed="X" n="0019a20"/><lb ed="R110" n="0842b14"/>所見者。卽是衆生眼。更無別眼作衆生眼。乃至諸根
<lb ed="X" n="0019a21"/><lb ed="R110" n="0842b15"/>亦復如是。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0019a22"/><lb ed="R110" n="0842b16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a2201">問。旣言以智爲用者。云何爲智。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a2213" cb:place="inline">答。知二性空。卽是解
<lb ed="X" n="0019a23"/><lb ed="R110" n="0842b17"/>脫。知二性不空。不得解脫。是名爲智。亦名了邪正。亦
<lb ed="X" n="0019a24"/><lb ed="R110" n="0842b18"/>名識體用。二性空卽是體。知二性空。卽是解脫。更不
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0019b" n="0019b"/>
<lb ed="X" n="0019b01"/><lb ed="R110" n="0843a01"/>生疑。卽名爲用。言二性空者。不生有無･善惡･愛憎。名
<lb ed="X" n="0019b02"/><lb ed="R110" n="0843a02"/>二性空。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019b0204" cb:place="inline">問。此門從何而入。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019b0211" cb:place="inline">答。從檀波羅蜜入。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019b0218" cb:place="inline">問。佛說
<lb ed="X" n="0019b03"/><lb ed="R110" n="0843a03"/>六波羅蜜是菩薩行。何故獨說檀波羅蜜。云何具足
<lb ed="X" n="0019b04"/><lb ed="R110" n="0843a04"/>而得入也。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019b0405" cb:place="inline">答。迷人不解五度皆因檀度生。但修檀度。
<lb ed="X" n="0019b05"/><lb ed="R110" n="0843a05"/>卽六度悉皆具足。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019b0508" cb:place="inline">問。何因緣故。名爲檀度。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019b0517" cb:place="inline">答。檀者。名
<lb ed="X" n="0019b06"/><lb ed="R110" n="0843a06"/>爲布施。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019b0604" cb:place="inline">問。布施何物。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019b0609" cb:place="inline">答。布施却二性。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019b0615" cb:place="inline">問。云何是二性。</p></sp>
<lb ed="X" n="0019b07"/><lb ed="R110" n="0843a07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019b0701">答。布施却善惡性。布施却有無性･愛憎性･空不空性･
<lb ed="X" n="0019b08"/><lb ed="R110" n="0843a08"/>定不定性･淨不淨性。一切悉皆施却。卽得二性空。若
<lb ed="X" n="0019b09"/><lb ed="R110" n="0843a09"/>得二性空時。亦不得作二性空想。亦不得作念有施
<lb ed="X" n="0019b10"/><lb ed="R110" n="0843a10"/>想。卽是眞行。檀波羅蜜。名萬緣俱絕。萬緣俱絕者。卽
<lb ed="X" n="0019b11"/><lb ed="R110" n="0843a11"/>一切法性空是也。法性空者。卽一切處無心是。若得
<lb ed="X" n="0019b12"/><lb ed="R110" n="0843a12"/>一切處無心時。卽無有一相可得。何以故。爲自性空
<lb ed="X" n="0019b13"/><lb ed="R110" n="0843a13"/>故。無一相可得。無一相可得者。卽是實相。實相者。卽
<lb ed="X" n="0019b14"/><lb ed="R110" n="0843a14"/>是如來妙色身相也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019001" n="0019001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0019001" n="0019001"/><anchor xml:id="beg0019001" n="0019001"/>金<anchor xml:id="end0019001"/>剛經云。離一切諸相。則名諸
<lb ed="X" n="0019b15"/><lb ed="R110" n="0843a15"/>佛。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019b1502" cb:place="inline">問。佛說六波羅蜜。今云何說一卽能具足。願說一
<lb ed="X" n="0019b16"/><lb ed="R110" n="0843a16"/>具六法之因。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019b1606" cb:place="inline">答。思益經云網明尊謂梵天言。若菩薩
<lb ed="X" n="0019b17"/><lb ed="R110" n="0843a17"/>捨一切煩惱。名檀波羅蜜。卽是布施。於諸法無所<anchor xml:id="nkr_note_add_0019b1701" n="0019b1701"/><anchor xml:id="beg0019b1701" n="0019b1701"/>起<anchor xml:id="end0019b1701"/>。
<lb ed="X" n="0019b18"/><lb ed="R110" n="0843a18"/>名尸波羅蜜。卽是持戒。於諸法無所傷。名羼提波羅
<lb ed="X" n="0019b19"/><lb ed="R110" n="0843b01"/>蜜。卽是忍辱。於諸法離相。名毗離耶波羅蜜。卽是精
<lb ed="X" n="0019b20"/><lb ed="R110" n="0843b02"/>進。於諸法無所住。名禪波羅蜜。卽是禪定。於諸法無
<lb ed="X" n="0019b21"/><lb ed="R110" n="0843b03"/>戲論。名般若波羅蜜。卽是智慧。是名六法。今更名六
<lb ed="X" n="0019b22"/><lb ed="R110" n="0843b04"/>法不異。一･捨。二･無起。三･無念。四･離相。五･無住。六･無戲
<lb ed="X" n="0019b23"/><lb ed="R110" n="0843b05"/>論。如是六法。隨事方便。假立名字。至於妙理。無二無
<lb ed="X" n="0019b24"/><lb ed="R110" n="0843b06"/>別。但知一捨卽一切捨。無起卽一切無起。迷途不契。
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0019c" n="0019c"/>
<lb ed="X" n="0019c01"/><lb ed="R110" n="0843b07"/>悉謂有差。愚者滯其法數之中。卽長輪生死。吿汝學
<lb ed="X" n="0019c02"/><lb ed="R110" n="0843b08"/>人。但修檀之法。卽萬法周圓。況於五法。豈不具耶。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0019c03"/><lb ed="R110" n="0843b09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019c0301">問。三學等用。何者是三學。云何是等用。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019c0316" cb:place="inline">答。三學者。戒･
<lb ed="X" n="0019c04"/><lb ed="R110" n="0843b10"/>定･慧是也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019c0405" cb:place="inline">問。其義云何是戒･定･慧。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019c0414" cb:place="inline">答。淸淨無染是戒。
<lb ed="X" n="0019c05"/><lb ed="R110" n="0843b11"/>知心不動。對境寂然是定。知心不動時。不生不動想。
<lb ed="X" n="0019c06"/><lb ed="R110" n="0843b12"/>知心淸淨時。不生淸淨想。乃至善惡皆能分別。於中
<lb ed="X" n="0019c07"/><lb ed="R110" n="0843b13"/>無染。得自在者。是名爲慧也。若知戒定慧體俱不可
<lb ed="X" n="0019c08"/><lb ed="R110" n="0843b14"/>得時。卽無分別者。卽同一體。是名三學等用。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0019c09"/><lb ed="R110" n="0843b15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019c0901">問。若心住淨時。不是著淨否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019c0912" cb:place="inline">答。得住淨時。不作住淨
<lb ed="X" n="0019c10"/><lb ed="R110" n="0843b16"/>想。是不著淨。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019c1006" cb:place="inline">問。心住空時。不是著空否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019c1016" cb:place="inline">答。若作空想。
<lb ed="X" n="0019c11"/><lb ed="R110" n="0843b17"/>卽名著空。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019c1105" cb:place="inline">問。若心得住無住處時。不是著無所處否。</p></sp>
<lb ed="X" n="0019c12"/><lb ed="R110" n="0843b18"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019c1201">答。但作空想。卽無有著處。汝若欲了<anchor xml:id="nkr_note_add_0019c1201" n="0019c1201"/><anchor xml:id="beg0019c1201" n="0019c1201"/>了<anchor xml:id="end0019c1201"/>識無所住心
<lb ed="X" n="0019c13"/><lb ed="R110" n="0844a01"/>時。正坐之時。但知心莫思量一切物。一切善惡都莫
<lb ed="X" n="0019c14"/><lb ed="R110" n="0844a02"/>思量。過去事<anchor xml:id="nkr_note_add_0019c1401" n="0019c1401"/><anchor xml:id="beg0019c1401" n="0019c1401"/>已<anchor xml:id="end0019c1401"/>過去而莫思量。過去心自絕。卽名無
<lb ed="X" n="0019c15"/><lb ed="R110" n="0844a03"/>過去事。未來事未至。莫願莫求。未來心自絕。卽名無
<lb ed="X" n="0019c16"/><lb ed="R110" n="0844a04"/>未來事。現在事<anchor xml:id="nkr_note_add_0019c1601" n="0019c1601"/><anchor xml:id="beg0019c1601" n="0019c1601"/>已<anchor xml:id="end0019c1601"/>現在。於一切事但知無著。無著者。
<lb ed="X" n="0019c17"/><lb ed="R110" n="0844a05"/>不起憎愛心。卽是無著。現在心自絕。卽名無現在事。
<lb ed="X" n="0019c18"/><lb ed="R110" n="0844a06"/>三世不攝。亦名無三世也。心若起去時。卽莫隨去。去
<lb ed="X" n="0019c19"/><lb ed="R110" n="0844a07"/>心自絕。若住時。亦莫隨住。住心自絕。卽無住心。卽是
<lb ed="X" n="0019c20"/><lb ed="R110" n="0844a08"/>住無住處也。若了了自知住在住時。只物住亦無住
<lb ed="X" n="0019c21"/><lb ed="R110" n="0844a09"/>處。亦無無住處也。若自了了知心不住一切處。卽名
<lb ed="X" n="0019c22"/><lb ed="R110" n="0844a10"/>了了見本心也。亦名了了見性也。只箇不住一切處
<lb ed="X" n="0019c23"/><lb ed="R110" n="0844a11"/>心者。卽是佛心。亦名解脫心。亦名菩提心。亦名無生
<lb ed="X" n="0019c24"/><lb ed="R110" n="0844a12"/>心。亦名色性空。經云證無生法忍是也。汝若未得如
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0020a" n="0020a"/>
<lb ed="X" n="0020a01"/><lb ed="R110" n="0844a13"/>是之時。努力。努力。勤加用功。功成自會。所以會者。一
<lb ed="X" n="0020a02"/><lb ed="R110" n="0844a14"/>切處無心。卽是會言無心者。無假不眞也。假者。愛憎
<lb ed="X" n="0020a03"/><lb ed="R110" n="0844a15"/>心是也。眞者。無愛憎心是<anchor xml:id="nkr_note_add_0020a0301" n="0020a0301"/><anchor xml:id="beg0020a0301" n="0020a0301"/>也<anchor xml:id="end0020a0301"/>。但無憎愛心。卽是二性
<lb ed="X" n="0020a04"/><lb ed="R110" n="0844a16"/>空。二性空者。自然解脫也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0020a05"/><lb ed="R110" n="0844a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020a0501">問。爲只坐用。行時亦得爲用否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020a0513" cb:place="inline">答。今言用功者。不獨
<lb ed="X" n="0020a06"/><lb ed="R110" n="0844a18"/>言坐。乃至行住坐臥。所造運爲。一切時中。常用無間。
<lb ed="X" n="0020a07"/><lb ed="R110" n="0844b01"/>卽名常住也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0020a08"/><lb ed="R110" n="0844b02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020a0801">問。方廣經云。五種法身。一･實相法身。二･功德法身。三･
<lb ed="X" n="0020a09"/><lb ed="R110" n="0844b03"/>法性法身。四･應化法身。五･虗空法身。於自己身。何者
<lb ed="X" n="0020a10"/><lb ed="R110" n="0844b04"/>是。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020a1002" cb:place="inline">答。知心不壞是實相法身。知心含萬像是功德法
<lb ed="X" n="0020a11"/><lb ed="R110" n="0844b05"/>身。知心無心是法性法身。隨根應說是應化法身。知
<lb ed="X" n="0020a12"/><lb ed="R110" n="0844b06"/>心無形不可得是虗空法身。若了此義者。卽知無證
<lb ed="X" n="0020a13"/><lb ed="R110" n="0844b07"/>也。無得無證者。卽是證佛法法身。若有證有得以爲
<lb ed="X" n="0020a14"/><lb ed="R110" n="0844b08"/>證者。卽邪見增上慢人也。名<anchor xml:id="nkr_note_add_0020a1401" n="0020a1401"/><anchor xml:id="beg0020a1401" n="0020a1401"/>爲<anchor xml:id="end0020a1401"/>外道。何以故。維摩經
<lb ed="X" n="0020a15"/><lb ed="R110" n="0844b09"/>云。舍利弗問天女曰。汝何所得。何所證辯。乃得如是。
<lb ed="X" n="0020a16"/><lb ed="R110" n="0844b10"/>天女答曰。我無得無證。乃得如是。若有得有證。卽於
<lb ed="X" n="0020a17"/><lb ed="R110" n="0844b11"/>佛法中爲增上慢人也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0020a18"/><lb ed="R110" n="0844b12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020a1801">問。經云等覺妙覺。云何是等覺。云何是妙覺。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020a1818" cb:place="inline">答。卽色
<lb ed="X" n="0020a19"/><lb ed="R110" n="0844b13"/>卽空。名爲等覺。二性空故。名爲妙覺。又云。無覺無無
<lb ed="X" n="0020a20"/><lb ed="R110" n="0844b14"/>覺。名爲妙覺也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020a2007" cb:place="inline">問。等覺與妙覺。爲別爲不別。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020a2018" cb:place="inline">答。爲隨
<lb ed="X" n="0020a21"/><lb ed="R110" n="0844b15"/>事方便。假立二名。本體是一。無二無別。乃至一切法
<lb ed="X" n="0020a22"/><lb ed="R110" n="0844b16"/>皆然也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0020a23"/><lb ed="R110" n="0844b17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020a2301">問。金剛云。無法可說。是名說法。其義云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020a2317" cb:place="inline">答。般若體
<lb ed="X" n="0020a24"/><lb ed="R110" n="0844b18"/>畢竟淸淨。無有一物可得。是名無法可說。卽於般若
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0020b" n="0020b"/>
<lb ed="X" n="0020b01"/><lb ed="R110" n="0845a01"/>空寂體中具恒沙之用。卽無事不知。是名說法。故云。
<lb ed="X" n="0020b02"/><lb ed="R110" n="0845a02"/>無法可說。是名說法。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020b0209" cb:place="inline">問。若有善男子･善女人受持讀
<lb ed="X" n="0020b03"/><lb ed="R110" n="0845a03"/>誦此經。若爲人輕賤。是人先世罪業應墮惡道。以今
<lb ed="X" n="0020b04"/><lb ed="R110" n="0845a04"/>世人輕賤故。先世罪業卽爲消滅。當得阿耨多羅三
<lb ed="X" n="0020b05"/><lb ed="R110" n="0845a05"/>藐三菩提。其義云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020b0509" cb:place="inline">答。只如有人未遇大善知識。唯
<lb ed="X" n="0020b06"/><lb ed="R110" n="0845a06"/>造惡業。淸淨本心被三毒無明所覆。不能顯了。故云
<lb ed="X" n="0020b07"/><lb ed="R110" n="0845a07"/>爲人輕賤也。以今世人輕賤者。卽是今日發心求佛
<lb ed="X" n="0020b08"/><lb ed="R110" n="0845a08"/>道。爲無明滅盡。三毒不生。卽本心明朗。更無亂念。諸
<lb ed="X" n="0020b09"/><lb ed="R110" n="0845a09"/>惡永滅故。以今世人輕賤也。無明滅盡。亂念不生。自
<lb ed="X" n="0020b10"/><lb ed="R110" n="0845a10"/>然解脫。故云當得菩提。卽發心時。名爲今世。非隔生
<lb ed="X" n="0020b11"/><lb ed="R110" n="0845a11"/>也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020b1102" cb:place="inline">又云。如來五眼者何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020b1110" cb:place="inline">答。見色淸淨。名爲肉眼。見體
<lb ed="X" n="0020b12"/><lb ed="R110" n="0845a12"/>淸淨。名爲天眼。於諸色境。乃至善惡悉能微細分別。
<lb ed="X" n="0020b13"/><lb ed="R110" n="0845a13"/>無所染著。於中自在。名爲慧眼。見無所見。名爲法眼。
<lb ed="X" n="0020b14"/><lb ed="R110" n="0845a14"/>無見無無見。名爲佛眼。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020b1410" cb:place="inline">又云。大乘最上乘。其義云何。</p></sp>
<lb ed="X" n="0020b15"/><lb ed="R110" n="0845a15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020b1501">答。大乘者。是菩薩乘。最上乘者。是佛乘。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020b1516" cb:place="inline">又問。云何修
<lb ed="X" n="0020b16"/><lb ed="R110" n="0845a16"/>而得此乘。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020b1605" cb:place="inline">答。修菩薩乘者。卽是大乘。證菩薩乘。更不
<lb ed="X" n="0020b17"/><lb ed="R110" n="0845a17"/>起觀。至無修處湛然常寂。不增不減。名最上乘。卽是
<lb ed="X" n="0020b18"/><lb ed="R110" n="0845a18"/>佛乘也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0020b19"/><lb ed="R110" n="0845b01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020b1901">問。涅槃云。定多慧少。不離無明。定少慧多。增長邪見。
<lb ed="X" n="0020b20"/><lb ed="R110" n="0845b02"/>定慧等故。卽名解脫。其義如何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020b2013" cb:place="inline">答。對一切善惡悉能
<lb ed="X" n="0020b21"/><lb ed="R110" n="0845b03"/>分別是慧。於所分別之處不起愛憎。不隨所染是定。
<lb ed="X" n="0020b22"/><lb ed="R110" n="0845b04"/>卽是定慧等用也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0020b23"/><lb ed="R110" n="0845b05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020b2301">又問。無言無說。卽名爲定。正言說之時。得名定否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020b2320" cb:place="inline">答。
<lb ed="X" n="0020b24"/><lb ed="R110" n="0845b06"/>今言定者。不論說與不說常定。何以故。爲用定性。言
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0020c" n="0020c"/>
<lb ed="X" n="0020c01"/><lb ed="R110" n="0845b07"/>說分別時。卽言說分別亦定。若以空心觀色時。卽觀
<lb ed="X" n="0020c02"/><lb ed="R110" n="0845b08"/>色時亦空。若不觀色。不說不分別時亦空。乃至見聞
<lb ed="X" n="0020c03"/><lb ed="R110" n="0845b09"/>覺知亦復如是。何以故。爲自性空。卽於一切處悉空。
<lb ed="X" n="0020c04"/><lb ed="R110" n="0845b10"/>空卽無著。無著卽是等用。爲菩薩常用如是等空之
<lb ed="X" n="0020c05"/><lb ed="R110" n="0845b11"/>法得至究竟。故云定慧等者。卽名解脫也。今更爲汝
<lb ed="X" n="0020c06"/><lb ed="R110" n="0845b12"/>譬喩顯示。令汝惺惺。得解斷疑。譬如明鑑照像之時。
<lb ed="X" n="0020c07"/><lb ed="R110" n="0845b13"/>其明動否。不也。不照時亦動否。不也。何以故。爲明鑑
<lb ed="X" n="0020c08"/><lb ed="R110" n="0845b14"/>用無情明照。所以照時不動。不照亦不動。何以故。爲
<lb ed="X" n="0020c09"/><lb ed="R110" n="0845b15"/>無情之中無有動者。亦無不動者。又如日光照世之
<lb ed="X" n="0020c10"/><lb ed="R110" n="0845b16"/>時。其光動否。不也。若不照時動否。不也。何以故。爲光
<lb ed="X" n="0020c11"/><lb ed="R110" n="0845b17"/>無情。故用無情光照。所以不動。不照亦不動。照者是
<lb ed="X" n="0020c12"/><lb ed="R110" n="0845b18"/>慧。不動者是定。菩薩用是定慧等法得三菩提。故云
<lb ed="X" n="0020c13"/><lb ed="R110" n="0846a01"/>定慧等用卽是解脫也。今言無情者。無凡情。非無聖
<lb ed="X" n="0020c14"/><lb ed="R110" n="0846a02"/>情也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020c1403" cb:place="inline">問。云何是凡情。云何是聖情。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020c1414" cb:place="inline">答。若起二性卽是
<lb ed="X" n="0020c15"/><lb ed="R110" n="0846a03"/>凡情。二性空故。卽是聖情。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0020c16"/><lb ed="R110" n="0846a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020c1601">問。經云。言語道斷。心行處滅。其義如何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020c1616" cb:place="inline">答。以言顯義。
<lb ed="X" n="0020c17"/><lb ed="R110" n="0846a05"/>得義言絕。義卽是空。空卽是道。道卽是絕言。故云言
<lb ed="X" n="0020c18"/><lb ed="R110" n="0846a06"/>語道斷。心行處滅。謂得義實際。更不起觀。不起觀故。
<lb ed="X" n="0020c19"/><lb ed="R110" n="0846a07"/>卽是無生。以無生故。卽一切色性空。色性空故。卽萬
<lb ed="X" n="0020c20"/><lb ed="R110" n="0846a08"/>緣俱絕。萬緣俱絕者。卽是心行處滅。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0020c21"/><lb ed="R110" n="0846a09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020c2101">問。如如者云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020c2107" cb:place="inline">答。如如是不動義。心眞如故。名如如
<lb ed="X" n="0020c22"/><lb ed="R110" n="0846a10"/>也。是知過去諸佛行此行亦得成道。現在佛行此行
<lb ed="X" n="0020c23"/><lb ed="R110" n="0846a11"/>亦得成道。未來佛行此行亦得成道。三世所修證道
<lb ed="X" n="0020c24"/><lb ed="R110" n="0846a12"/>無異。故名如如也。維摩經云。諸佛亦如也。至於彌勒
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0021a" n="0021a"/>
<lb ed="X" n="0021a01"/><lb ed="R110" n="0846a13"/>亦如也。乃至一切衆生悉皆如也。何以故。爲佛性不
<lb ed="X" n="0021a02"/><lb ed="R110" n="0846a14"/>斷有性故也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0021a03"/><lb ed="R110" n="0846a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a0301">問。卽色卽空。卽凡卽聖。是頓悟否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a0314" cb:place="inline">答。是。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a0316" cb:place="inline">問。云何是卽
<lb ed="X" n="0021a04"/><lb ed="R110" n="0846a16"/>色卽空。云何是卽凡卽聖。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a0411" cb:place="inline">答。心有染卽色。心無染卽
<lb ed="X" n="0021a05"/><lb ed="R110" n="0846a17"/>空。心有染卽凡。心無染卽聖。又云。眞空妙有故卽色。
<lb ed="X" n="0021a06"/><lb ed="R110" n="0846a18"/>色不可得故卽空。今言空者。是色性自空。非色滅空。
<lb ed="X" n="0021a07"/><lb ed="R110" n="0846b01"/>今言色者。是空性自色。非色能色也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0021a08"/><lb ed="R110" n="0846b02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a0801">問。經云盡無盡法門。如何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a0811" cb:place="inline">答。爲二性空故。見聞無生
<lb ed="X" n="0021a09"/><lb ed="R110" n="0846b03"/>是盡。盡者。諸漏盡。無盡者。於無生體中具恒沙妙用。
<lb ed="X" n="0021a10"/><lb ed="R110" n="0846b04"/>隨事應現。悉皆具足。於本體中亦無損減。是名無盡。
<lb ed="X" n="0021a11"/><lb ed="R110" n="0846b05"/>卽是盡無盡法門也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a1109" cb:place="inline">問。盡與無盡。爲一爲別。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a1118" cb:place="inline">答。體是
<lb ed="X" n="0021a12"/><lb ed="R110" n="0846b06"/>一。說卽有別。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a1206" cb:place="inline">問。體旣是一。云何說別。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a1215" cb:place="inline">答。一者是說之
<lb ed="X" n="0021a13"/><lb ed="R110" n="0846b07"/>體。說是體之用。爲隨事應用。故云體同說別。喩如天
<lb ed="X" n="0021a14"/><lb ed="R110" n="0846b08"/>上一日。下置種種盆器盛水。一一器中皆有於日。諸
<lb ed="X" n="0021a15"/><lb ed="R110" n="0846b09"/>器中日悉皆圓滿。與天上日亦無差別。故云體同。爲
<lb ed="X" n="0021a16"/><lb ed="R110" n="0846b10"/>隨器立名。卽有差別。所以有別。故云體同。說卽有別。
<lb ed="X" n="0021a17"/><lb ed="R110" n="0846b11"/>所現諸日悉皆圓滿於上。本日亦無損滅。故云無盡
<lb ed="X" n="0021a18"/><lb ed="R110" n="0846b12"/>也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a1802" cb:place="inline">問。經云不生不滅。何法不生。何法不滅。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a1817" cb:place="inline">答。不善不
<lb ed="X" n="0021a19"/><lb ed="R110" n="0846b13"/>生。善法不滅。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a1906" cb:place="inline">問。何者善。何者不善。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a1914" cb:place="inline">答。不善者。是染漏
<lb ed="X" n="0021a20"/><lb ed="R110" n="0846b14"/>心。善法者。是無染漏心。但無染無漏。卽是不善不生。
<lb ed="X" n="0021a21"/><lb ed="R110" n="0846b15"/>得無染無漏時。卽淸淨圓明。湛然常寂。畢竟不遷。是
<lb ed="X" n="0021a22"/><lb ed="R110" n="0846b16"/>名善法不滅也。此卽是不生不滅。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0021a23"/><lb ed="R110" n="0846b17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a2301">問。菩薩戒云。衆生受佛戒。卽入諸佛位。位同大覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0021a2301" n="0021a2301"/><anchor xml:id="beg0021a2301" n="0021a2301"/>已<anchor xml:id="end0021a2301"/>。
<lb ed="X" n="0021a24"/><lb ed="R110" n="0846b18"/>眞是諸佛子。其義云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a2410" cb:place="inline">答。佛戒者。淸淨心是也。若有
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0021b" n="0021b"/>
<lb ed="X" n="0021b01"/><lb ed="R110" n="0847a01"/>人發心修行淸淨行。得無所受心者。名受佛戒也。過
<lb ed="X" n="0021b02"/><lb ed="R110" n="0847a02"/>去諸佛皆修淸淨無受行。得成佛道。今有時人發心
<lb ed="X" n="0021b03"/><lb ed="R110" n="0847a03"/>修無受淸淨行者。卽與佛功德等。用無有異也。故云
<lb ed="X" n="0021b04"/><lb ed="R110" n="0847a04"/>入諸佛位也。如是悟者。與佛悟同。故云位同大覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0021b0401" n="0021b0401"/><anchor xml:id="beg0021b0401" n="0021b0401"/>已<anchor xml:id="end0021b0401"/>。
<lb ed="X" n="0021b05"/><lb ed="R110" n="0847a05"/>眞是諸佛子。從淸淨心生智。智淸淨名爲諸佛子。亦
<lb ed="X" n="0021b06"/><lb ed="R110" n="0847a06"/>名此佛子。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0021b07"/><lb ed="R110" n="0847a07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021b0701">問。只是佛之與法。爲是佛在先。爲是法在先。若法在
<lb ed="X" n="0021b08"/><lb ed="R110" n="0847a08"/>先。法是何佛所說。若佛在先。承何敎而成道。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021b0818" cb:place="inline">答。佛亦
<lb ed="X" n="0021b09"/><lb ed="R110" n="0847a09"/>在法先。亦在法後。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021b0908" cb:place="inline">問。因何佛法先後。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021b0915" cb:place="inline">答。若據寂滅法。
<lb ed="X" n="0021b10"/><lb ed="R110" n="0847a10"/>是法先佛後。若據文字法。是佛先法後。何以故。一切
<lb ed="X" n="0021b11"/><lb ed="R110" n="0847a11"/>諸佛皆因寂滅法而得成佛。卽是法先佛後。經云。諸
<lb ed="X" n="0021b12"/><lb ed="R110" n="0847a12"/>佛所師。所爲法也。得成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0021b1201" n="0021b1201"/><anchor xml:id="beg0021b1201" n="0021b1201"/>已<anchor xml:id="end0021b1201"/>。然始廣說十二部經。引
<lb ed="X" n="0021b13"/><lb ed="R110" n="0847a13"/>化衆生。衆生承佛法敎。修行得成佛。卽是法先佛後
<lb ed="X" n="0021b14"/><lb ed="R110" n="0847a14"/>也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0021b15"/><lb ed="R110" n="0847a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021b1501">問。云何是說通宗不通。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021b1510" cb:place="inline">答。言行相違。卽是說通宗不
<lb ed="X" n="0021b16"/><lb ed="R110" n="0847a16"/>通。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021b1602" cb:place="inline">問。云何是宗通說亦通。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021b1611" cb:place="inline">答。言行無差。卽是說通宗
<lb ed="X" n="0021b17"/><lb ed="R110" n="0847a17"/>亦通。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0021b18"/><lb ed="R110" n="0847a18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021b1801">問。經云到不到･不到到之法。云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021b1814" cb:place="inline">答。說到行不到。名
<lb ed="X" n="0021b19"/><lb ed="R110" n="0847b01"/>爲到不到。行到說不到。名爲不到到。行說俱到。名爲
<lb ed="X" n="0021b20"/><lb ed="R110" n="0847b02"/>到到。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0021b21"/><lb ed="R110" n="0847b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021b2101">問。佛法不盡有爲。不住無爲。何者是不盡有爲。何者
<lb ed="X" n="0021b22"/><lb ed="R110" n="0847b04"/>是不住無爲。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021b2206" cb:place="inline">答。不盡有爲者。從初發心至菩提樹下
<lb ed="X" n="0021b23"/><lb ed="R110" n="0847b05"/>成等正覺後。至雙林入般涅槃。於中一切法悉皆不
<lb ed="X" n="0021b24"/><lb ed="R110" n="0847b06"/>捨。卽是不盡有爲也。不住無爲者。雖修無念。不以無
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0021c" n="0021c"/>
<lb ed="X" n="0021c01"/><lb ed="R110" n="0847b07"/>念爲證。雖修空。不以空爲證。雖修菩提涅槃。無相無
<lb ed="X" n="0021c02"/><lb ed="R110" n="0847b08"/>作。不以無相無作爲證。卽是不住無爲也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0021c03"/><lb ed="R110" n="0847b09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c0301">問。爲有地獄。爲無地獄。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c0310" cb:place="inline">答。亦有亦無。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c0315" cb:place="inline">問。云何亦有亦
<lb ed="X" n="0021c04"/><lb ed="R110" n="0847b10"/>無。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c0402" cb:place="inline">答。爲隨心所造一切惡業。卽有地獄。若心無染。自
<lb ed="X" n="0021c05"/><lb ed="R110" n="0847b11"/>性空故。卽無地獄。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c0508" cb:place="inline">問。受罪衆生有佛性否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c0517" cb:place="inline">答。亦同佛
<lb ed="X" n="0021c06"/><lb ed="R110" n="0847b12"/>性。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c0602" cb:place="inline">問。旣有佛性。正入地獄時。佛性同入否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c0617" cb:place="inline">答。不同入。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0021c07"/><lb ed="R110" n="0847b13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c0701">問。正入之時。佛性復在何處。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c0712" cb:place="inline">答。亦同入。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c0716" cb:place="inline">問。旣同入。正
<lb ed="X" n="0021c08"/><lb ed="R110" n="0847b14"/>入時。衆生受罪。佛性亦同受罪否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c0814" cb:place="inline">答。佛性雖隨衆生
<lb ed="X" n="0021c09"/><lb ed="R110" n="0847b15"/>同入。是衆生自受罪苦。佛性元來不受。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c0916" cb:place="inline">問。旣同入。因
<lb ed="X" n="0021c10"/><lb ed="R110" n="0847b16"/>何不受。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c1004" cb:place="inline">答。衆生者是有相。有相者卽有成壞。佛性者
<lb ed="X" n="0021c11"/><lb ed="R110" n="0847b17"/>是無相。無相者卽是空性也。是故眞空之性無有壞
<lb ed="X" n="0021c12"/><lb ed="R110" n="0847b18"/>者。喩如有人於空積薪。薪自受壞。空不受壞也。空喩
<lb ed="X" n="0021c13"/><lb ed="R110" n="0848a01"/>佛性。薪喩衆生。故云同入而不同受也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0021c14"/><lb ed="R110" n="0848a02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c1401">問。轉八識成四智。束四智成三身。幾箇識共成一智。
<lb ed="X" n="0021c15"/><lb ed="R110" n="0848a03"/>幾箇識獨成一智。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c1508" cb:place="inline">答。眼･耳･鼻･舌･身。此五識共成成所
<lb ed="X" n="0021c16"/><lb ed="R110" n="0848a04"/>作智。第六是意。獨成妙觀察智。第七心識。獨成平等
<lb ed="X" n="0021c17"/><lb ed="R110" n="0848a05"/>性智。第八含藏識。獨成大圓鏡智。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c1714" cb:place="inline">問。此四智爲別爲
<lb ed="X" n="0021c18"/><lb ed="R110" n="0848a06"/>同。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c1802" cb:place="inline">答。體同名別。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c1807" cb:place="inline">問。體旣同。云何名別。旣隨事立名。正
<lb ed="X" n="0021c19"/><lb ed="R110" n="0848a07"/>一體之時。何者是大圓鏡智。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c1912" cb:place="inline">答。湛然空寂。圓明不動。
<lb ed="X" n="0021c20"/><lb ed="R110" n="0848a08"/>卽大圓鏡智。能對諸塵不起愛憎。卽是二性空。二性
<lb ed="X" n="0021c21"/><lb ed="R110" n="0848a09"/>空卽平等性智。能入諸根境界。善能分別。不起亂想
<lb ed="X" n="0021c22"/><lb ed="R110" n="0848a10"/>而得自在。卽是妙觀察智。能令諸根隨事應用。悉入
<lb ed="X" n="0021c23"/><lb ed="R110" n="0848a11"/>正受。無二相者。卽是成所作智。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c2313" cb:place="inline">問。束四智成三身者。
<lb ed="X" n="0021c24"/><lb ed="R110" n="0848a12"/>幾箇智共成一身。幾箇智獨成一身。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c2415" cb:place="inline">答。大圓鏡智獨
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0022a" n="0022a"/>
<lb ed="X" n="0022a01"/><lb ed="R110" n="0848a13"/>成法身。平等性智獨成報身。妙觀察智與成所作智
<lb ed="X" n="0022a02"/><lb ed="R110" n="0848a14"/>共成化身。此三身亦假立名字分別。<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0201" n="0022a0201"/><anchor xml:id="beg0022a0201" n="0022a0201"/>只<anchor xml:id="end0022a0201"/>令未解者看。
<lb ed="X" n="0022a03"/><lb ed="R110" n="0848a15"/>若了此理。亦無三身應用。何以故。爲體性無相。從無
<lb ed="X" n="0022a04"/><lb ed="R110" n="0848a16"/>住本而立。亦無無住本。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0022a05"/><lb ed="R110" n="0848a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a0501">問。云何是見佛眞身。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a0509" cb:place="inline">答。不見有無卽是見佛眞身。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a0520" cb:place="inline">問。
<lb ed="X" n="0022a06"/><lb ed="R110" n="0848a18"/>云何不見有無卽是見佛眞身。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a0613" cb:place="inline">答。有因無立。無因有
<lb ed="X" n="0022a07"/><lb ed="R110" n="0848b01"/>顯。本不立有。無亦不存。旣不存無。有從何得。有之與
<lb ed="X" n="0022a08"/><lb ed="R110" n="0848b02"/>無。相因始有。旣相因而有。悉是生滅也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0801" n="0022a0801"/><anchor xml:id="beg0022a0801" n="0022a0801"/>但<anchor xml:id="end0022a0801"/>離此二見。
<lb ed="X" n="0022a09"/><lb ed="R110" n="0848b03"/>卽是見佛眞身。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a0907" cb:place="inline">問。只如有無尙不可交。建立眞身復
<lb ed="X" n="0022a10"/><lb ed="R110" n="0848b04"/>從何而立。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a1005" cb:place="inline">答。爲有問故。若無問時。眞身之名亦不可
<lb ed="X" n="0022a11"/><lb ed="R110" n="0848b05"/>立。何以故。譬如明鏡。若對物像時。卽現像。若不對像
<lb ed="X" n="0022a12"/><lb ed="R110" n="0848b06"/>時。終不見像。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0022a13"/><lb ed="R110" n="0848b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a1301">問。云何是常不離佛。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a1309" cb:place="inline">答。心無起滅。對境寂然。一切時
<lb ed="X" n="0022a14"/><lb ed="R110" n="0848b08"/>中畢竟空寂。卽是常不離佛。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0022a15"/><lb ed="R110" n="0848b09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a1501">問。何者是無爲法。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a1508" cb:place="inline">答。有爲是。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a1512" cb:place="inline">問。今問無爲法。因何答
<lb ed="X" n="0022a16"/><lb ed="R110" n="0848b10"/>有爲是。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a1604" cb:place="inline">答。有因無立。無因有顯。本不立有。無從何生。
<lb ed="X" n="0022a17"/><lb ed="R110" n="0848b11"/>若論眞無爲者。卽不取有爲。亦不取無爲。是眞無爲
<lb ed="X" n="0022a18"/><lb ed="R110" n="0848b12"/>法也。何以故。經云。若取法相。卽著我人。若取非法相。
<lb ed="X" n="0022a19"/><lb ed="R110" n="0848b13"/>卽著我人。是故不應取法。不應取非法。卽是取眞法
<lb ed="X" n="0022a20"/><lb ed="R110" n="0848b14"/>也。若了此理。卽眞解脫。卽會不二法門。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0022a21"/><lb ed="R110" n="0848b15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a2101">問。何者是中道義。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a2108" cb:place="inline">答。邊義是。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a2112" cb:place="inline">問。今問中道。因何答邊
<lb ed="X" n="0022a22"/><lb ed="R110" n="0848b16"/>義是。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a2203" cb:place="inline">答。邊因中立。中因邊生。本若無邊。中從何有。今
<lb ed="X" n="0022a23"/><lb ed="R110" n="0848b17"/>言中者。因邊始有。故知中之與邊。相因而立。悉是無
<lb ed="X" n="0022a24"/><lb ed="R110" n="0848b18"/>常。色受想行識亦復如是。</p></sp></cb:dialog>
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0022b" n="0022b"/>
<lb ed="X" n="0022b01"/><lb ed="R110" n="0849a01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022b0101">問。何名五陰等。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022b0107" cb:place="inline">答。對色染色。隨色受生。名爲色陰。爲
<lb ed="X" n="0022b02"/><lb ed="R110" n="0849a02"/>領納入八風。好集邪信。卽隨領受中生。名爲受陰。迷
<lb ed="X" n="0022b03"/><lb ed="R110" n="0849a03"/>心取想。隨想受生。名爲想陰。結集諸行。隨行受生。名
<lb ed="X" n="0022b04"/><lb ed="R110" n="0849a04"/>爲行陰。於平等體妄起分別。繫著虗識受生。名爲識
<lb ed="X" n="0022b05"/><lb ed="R110" n="0849a05"/>陰。故云五陰。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0022b06"/><lb ed="R110" n="0849a06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022b0601">問。經云二十五有。何者是。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022b0611" cb:place="inline">答。受後有身是也。後有身
<lb ed="X" n="0022b07"/><lb ed="R110" n="0849a07"/>者。卽六道受生也。爲衆生現世心迷。好結諸業。後卽
<lb ed="X" n="0022b08"/><lb ed="R110" n="0849a08"/>隨業受生。故云後有也。世若有人志修究竟解脫。證
<lb ed="X" n="0022b09"/><lb ed="R110" n="0849a09"/>無生法忍者。卽永離三界。不受後有。不受後有者。卽
<lb ed="X" n="0022b10"/><lb ed="R110" n="0849a10"/>證法身。法身者。卽是佛身。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022b1011" cb:place="inline">問。二十五有名云何分別。</p></sp>
<lb ed="X" n="0022b11"/><lb ed="R110" n="0849a11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022b1101">答。本體是一。爲隨用立名。顯二十五有。二十五有。十
<lb ed="X" n="0022b12"/><lb ed="R110" n="0849a12"/>惡･十善･五陰是。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022b1207" cb:place="inline">問。云何是十惡･十善。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022b1215" cb:place="inline">答。十惡。煞･盜･婬･
<lb ed="X" n="0022b13"/><lb ed="R110" n="0849a13"/>妄言･綺語･兩舌･惡口。乃至貪･瞋･邪見。此名十惡。十善
<lb ed="X" n="0022b14"/><lb ed="R110" n="0849a14"/>者。但不行十惡卽是也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0022b15"/><lb ed="R110" n="0849a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022b1501">問。上說無念。由未盡決。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022b1510" cb:place="inline">答。無念者。一切處無心是無
<lb ed="X" n="0022b16"/><lb ed="R110" n="0849a16"/>一切境界。無餘思求是對諸境色永無起動。是卽無
<lb ed="X" n="0022b17"/><lb ed="R110" n="0849a17"/>念。無念者。是名眞念也。若以念爲念者。卽是邪念。非
<lb ed="X" n="0022b18"/><lb ed="R110" n="0849a18"/>爲正念。何以故。經云。若敎人六念。名爲非念。有六念
<lb ed="X" n="0022b19"/><lb ed="R110" n="0849b01"/>名爲邪念。無六念者卽眞念。經云。善男子。我等住於
<lb ed="X" n="0022b20"/><lb ed="R110" n="0849b02"/>無念法中。得如是金色三十二相。放大光明。照無餘
<lb ed="X" n="0022b21"/><lb ed="R110" n="0849b03"/>世界。不可思議功德。佛說之猶不盡。何況餘乘能知
<lb ed="X" n="0022b22"/><lb ed="R110" n="0849b04"/>也。得無念者。六根無染故。自然得入諸佛知見。得如
<lb ed="X" n="0022b23"/><lb ed="R110" n="0849b05"/>是者。卽名佛藏。亦名法藏。卽能一切佛一切法。何以
<lb ed="X" n="0022b24"/><lb ed="R110" n="0849b06"/>故。爲無念故。經云。一切諸佛等。皆從此經出。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022b2418" cb:place="inline">問。<anchor xml:id="nkr_note_add_0022b2401" n="0022b2401"/><anchor xml:id="beg0022b2401" n="0022b2401"/>旣<anchor xml:id="end0022b2401"/>稱
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0022c" n="0022c"/>
<lb ed="X" n="0022c01"/><lb ed="R110" n="0849b07"/>無念。入佛知見。復從何立。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022c0111" cb:place="inline">答。從無念立。何以故。經云。
<lb ed="X" n="0022c02"/><lb ed="R110" n="0849b08"/>從無住本。立一切法。又云。喩如明鑑。鑑中雖無像。而
<lb ed="X" n="0022c03"/><lb ed="R110" n="0849b09"/>能現萬像。何以故。爲鑑明故。能現萬像。學人爲心無
<lb ed="X" n="0022c04"/><lb ed="R110" n="0849b10"/>染。故妄念不生。我人心滅。畢竟淸淨。以淸淨故。能生
<lb ed="X" n="0022c05"/><lb ed="R110" n="0849b11"/>無量知見。頓悟者不離此生卽得解脫。何以知之。譬
<lb ed="X" n="0022c06"/><lb ed="R110" n="0849b12"/>如師子兒初生之時。卽眞師子。修頓悟者亦復如是。
<lb ed="X" n="0022c07"/><lb ed="R110" n="0849b13"/>卽修之時。卽入佛位。如竹春生筍。不離於春。卽與母
<lb ed="X" n="0022c08"/><lb ed="R110" n="0849b14"/>齊。等無有異。何以故。爲心空故。修頓悟者亦復如是。
<lb ed="X" n="0022c09"/><lb ed="R110" n="0849b15"/>爲頓除妄念。永絕我人。畢竟空寂。卽與佛齊。等無有
<lb ed="X" n="0022c10"/><lb ed="R110" n="0849b16"/>異。故云卽凡卽聖也。修頓悟者不離此身卽超三界。
<lb ed="X" n="0022c11"/><lb ed="R110" n="0849b17"/>經云。不壞世間而超世間。不捨煩惱而入涅槃。不修
<lb ed="X" n="0022c12"/><lb ed="R110" n="0849b18"/>頓悟者。猶如野干隨逐師子。經百千劫。終不得成師
<lb ed="X" n="0022c13"/><lb ed="R110" n="0850a01"/>子。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022c1302" cb:place="inline">又問。眞如之性爲實空。爲實不空。若言不空。卽是
<lb ed="X" n="0022c14"/><lb ed="R110" n="0850a02"/>有相。若言空者。卽是斷滅。一切衆生當依何修而得
<lb ed="X" n="0022c15"/><lb ed="R110" n="0850a03"/>解脫。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022c1503" cb:place="inline">答。眞如之性。亦空亦不空。何以故。眞如妙體。無
<lb ed="X" n="0022c16"/><lb ed="R110" n="0850a04"/>形無相。不可得也。是名亦空。然於空無相體中。具足
<lb ed="X" n="0022c17"/><lb ed="R110" n="0850a05"/>恒沙之用。卽無事不應。是名亦不空。經云。解一卽千
<lb ed="X" n="0022c18"/><lb ed="R110" n="0850a06"/>從。迷一卽萬惑。若人守一萬事畢。是悟道之妙也。經
<lb ed="X" n="0022c19"/><lb ed="R110" n="0850a07"/>云。森羅及萬像。一法之所印。云何一法中而生種種
<lb ed="X" n="0022c20"/><lb ed="R110" n="0850a08"/>見。如此功業。由行爲本。若不降心。依文取證。無有是
<lb ed="X" n="0022c21"/><lb ed="R110" n="0850a09"/>處。自誑誑他。彼此俱墜。努力。努力。細細審之。只是事
<lb ed="X" n="0022c22"/><lb ed="R110" n="0850a10"/>來不受。一切處無心。得如是者。卽入涅槃。證無生法
<lb ed="X" n="0022c23"/><lb ed="R110" n="0850a11"/>忍。亦名不二法門。亦名無諍。亦名一行三昧。何以故。
<lb ed="X" n="0022c24"/><lb ed="R110" n="0850a12"/>畢竟淸淨無我人故。不起愛憎。是二性空。是無所見。
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0023a" n="0023a"/>
<lb ed="X" n="0023a01"/><lb ed="R110" n="0850a13"/>卽是眞如無得之辯。</p><p xml:id="pX63p0023a0109" cb:place="inline">此論不傳無信。唯傳同見同行。
<lb ed="X" n="0023a02"/><lb ed="R110" n="0850a14"/>當觀前人有誠信心。堪任不退者。如是之人。乃可爲
<lb ed="X" n="0023a03"/><lb ed="R110" n="0850a15"/>說。示之令悟。吾作此論。爲有緣人。非求名利。只如諸
<lb ed="X" n="0023a04"/><lb ed="R110" n="0850a16"/>佛所說千經萬論。只爲衆生迷故。心行不同。隨邪應
<lb ed="X" n="0023a05"/><lb ed="R110" n="0850a17"/>說。卽有差別。<anchor xml:id="nkr_note_add_0023a0501" n="0023a0501"/><anchor xml:id="beg0023a0501" n="0023a0501"/>如<anchor xml:id="end0023a0501"/>論究竟解脫理者。只是事來不受。一
<lb ed="X" n="0023a06"/><lb ed="R110" n="0850a18"/>切處無心。永寂如空。畢竟淸淨。自然解脫。汝莫求虗
<lb ed="X" n="0023a07"/><lb ed="R110" n="0850b01"/>名。口說眞如。心似猿猴。卽言行相違。名爲自誑。當墮
<lb ed="X" n="0023a08"/><lb ed="R110" n="0850b02"/>惡道。莫求一世虗名快樂。不覺長劫受殃。努力。努力。
<lb ed="X" n="0023a09"/><lb ed="R110" n="0850b03"/>衆生自度。佛不能度。若佛能度衆生時。過去諸佛如
<lb ed="X" n="0023a10"/><lb ed="R110" n="0850b04"/>微塵數。一切衆生總應度盡。何故我等至今流浪生
<lb ed="X" n="0023a11"/><lb ed="R110" n="0850b05"/>死。不得成佛。當知衆生自度。佛不能度。努力。努力。自
<lb ed="X" n="0023a12"/><lb ed="R110" n="0850b06"/>修莫倚他佛力。經云。夫求法者。不著佛求。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0023a13"/><lb ed="R110" n="0850b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023a1301">問。於來世中多有雜學之徒。云何共住。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023a1316" cb:place="inline">答。但和其光。
<lb ed="X" n="0023a14"/><lb ed="R110" n="0850b08"/>不同其業。同處不同<anchor xml:id="nkr_note_add_0023a1401" n="0023a1401"/><anchor xml:id="beg0023a1401" n="0023a1401"/>位<anchor xml:id="end0023a1401"/>。經云隨流而性常也。只如學
<lb ed="X" n="0023a15"/><lb ed="R110" n="0850b09"/>道者自爲大事因緣解脫之事。俱勿<anchor xml:id="nkr_note_add_0023a1501" n="0023a1501"/><anchor xml:id="beg0023a1501" n="0023a1501"/>輕未<anchor xml:id="end0023a1501"/>學。敬學如
<lb ed="X" n="0023a16"/><lb ed="R110" n="0850b10"/>佛。不高<anchor xml:id="nkr_note_add_0023a1601" n="0023a1601"/><anchor xml:id="beg0023a1601" n="0023a1601"/>己<anchor xml:id="end0023a1601"/>德。不疾彼能。自察於行。不擧他過。於一切
<lb ed="X" n="0023a17"/><lb ed="R110" n="0850b11"/>處悉無妨礙。自然快樂也。重說偈云。</p>
<lb ed="X" n="0023a18"/><lb ed="R110" n="0850b12"/><lg type="regular" xml:id="lgX63p0023a1801"><l>忍辱第一道</l><l>先須除我人</l><l>事來無所受</l>
<lb ed="X" n="0023a19"/><lb ed="R110" n="0850b13"/><l>卽眞菩提身</l></lg>
<lb ed="X" n="0023a20"/><lb ed="R110" n="0850b14"/><p xml:id="pX63p0023a2001">金剛經云。菩薩無我法者。如來說名眞是菩薩。又云。
<lb ed="X" n="0023a21"/><lb ed="R110" n="0850b15"/>不取卽不捨。永斷於生死。一切處無心。卽名諸佛子。
<lb ed="X" n="0023a22"/><lb ed="R110" n="0850b16"/>涅槃經云。如來證涅槃。永斷於生死。偈曰。</p>
<lb ed="X" n="0023a23"/><lb ed="R110" n="0850b17"/><lg type="regular" xml:id="lgX63p0023a2301"><l>我今意況大好</l><l>他人罵時無惱</l>
<lb ed="X" n="0023a24"/><lb ed="R110" n="0850b18"/><l>無言不說是非</l><l>涅槃生死同道</l>
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0023b" n="0023b"/>
<lb ed="X" n="0023b01"/><lb ed="R110" n="0851a01"/><l>識達自家本宗</l><l>猶來無有靑皁</l>
<lb ed="X" n="0023b02"/><lb ed="R110" n="0851a02"/><l>一切妄想分別</l><l>將知世人不了</l>
<lb ed="X" n="0023b03"/><lb ed="R110" n="0851a03"/><l>寄言凡夫末代</l><l>除却心中藁草</l>
<lb ed="X" n="0023b04"/><lb ed="R110" n="0851a04"/><l>我今意況大寬</l><l>不語無事心安</l>
<lb ed="X" n="0023b05"/><lb ed="R110" n="0851a05"/><l>從容自在解脫</l><l>東西去易不難</l>
<lb ed="X" n="0023b06"/><lb ed="R110" n="0851a06"/><l>終日無言寂寞</l><l>念念向理思看</l>
<lb ed="X" n="0023b07"/><lb ed="R110" n="0851a07"/><l>自然逍遙見道</l><l>生死定不相干</l>
<lb ed="X" n="0023b08"/><lb ed="R110" n="0851a08"/><l>我今意況大奇</l><l>不向世上侵欺</l>
<lb ed="X" n="0023b09"/><lb ed="R110" n="0851a09"/><l>榮華總是虗誑</l><l>弊衣麤食充飢</l>
<lb ed="X" n="0023b10"/><lb ed="R110" n="0851a10"/><l>道逢世人懶語</l><l>世人咸說我癡</l>
<lb ed="X" n="0023b11"/><lb ed="R110" n="0851a11"/><l>外現瞪瞪暗鈍</l><l>心中明若瑠璃</l>
<lb ed="X" n="0023b12"/><lb ed="R110" n="0851a12"/><l>默契羅睺密行</l><l>非汝凡夫所知</l></lg>
<lb ed="X" n="0023b13"/><lb ed="R110" n="0851a13"/><p xml:id="pX63p0023b1301">吾恐汝等不會了眞解脫理。再示汝等。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0023b14"/><lb ed="R110" n="0851a14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023b1401">問。維摩經云。欲得淨土。當淨其心。云何是淨心。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023b1419" cb:place="inline">答。以
<lb ed="X" n="0023b15"/><lb ed="R110" n="0851a15"/>畢竟淨爲淨。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023b1506" cb:place="inline">問。云何是畢竟淨爲淨。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023b1515" cb:place="inline">答。無淨無無淨
<lb ed="X" n="0023b16"/><lb ed="R110" n="0851a16"/>卽是畢竟淨。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023b1606" cb:place="inline">問。云何是無淨無無淨。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023b1615" cb:place="inline">答。一切處無心
<lb ed="X" n="0023b17"/><lb ed="R110" n="0851a17"/>是淨。得淨之時不得作淨想。卽名無淨也。得無淨時
<lb ed="X" n="0023b18"/><lb ed="R110" n="0851a18"/>亦不得作無淨想。卽是無無淨也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0023b19"/><lb ed="R110" n="0851b01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023b1901">問。修道者以何爲證。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023b1909" cb:place="inline">答。畢竟證爲證。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023b1915" cb:place="inline">問。云何是畢竟
<lb ed="X" n="0023b20"/><lb ed="R110" n="0851b02"/>證。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023b2002" cb:place="inline">答。無證無無證是名畢竟證。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023b2013" cb:place="inline">問。云何是無證。云何
<lb ed="X" n="0023b21"/><lb ed="R110" n="0851b03"/>是無無證。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023b2105" cb:place="inline">答。於外不染色聲等。於內不起妄念心。得
<lb ed="X" n="0023b22"/><lb ed="R110" n="0851b04"/>如是者。卽名爲證。得證之時不得作證想。卽名無證
<lb ed="X" n="0023b23"/><lb ed="R110" n="0851b05"/>也。得此無證之時亦不得作無證想。是名無證。卽名
<lb ed="X" n="0023b24"/><lb ed="R110" n="0851b06"/>無無證也。</p></sp></cb:dialog>
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0023c" n="0023c"/>
<lb ed="X" n="0023c01"/><lb ed="R110" n="0851b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c0101">問。云何解脫心。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c0107" cb:place="inline">答。無解脫心。亦無無解脫心。卽名眞
<lb ed="X" n="0023c02"/><lb ed="R110" n="0851b08"/>解脫也。經云。法尙應捨。何況非法也。法者是有。非法
<lb ed="X" n="0023c03"/><lb ed="R110" n="0851b09"/>是無也。但不取有無。卽眞解脫。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0023c04"/><lb ed="R110" n="0851b10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c0401">問。云何得道。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c0406" cb:place="inline">答。以畢竟得爲得。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c0413" cb:place="inline">問。云何是畢竟得。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c0420" cb:place="inline">答。
<lb ed="X" n="0023c05"/><lb ed="R110" n="0851b11"/>無得無無得。是名畢竟得。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c0511" cb:place="inline">問。云何是畢竟空。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c0518" cb:place="inline">答。無空
<lb ed="X" n="0023c06"/><lb ed="R110" n="0851b12"/>無無空。卽名畢竟空。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c0609" cb:place="inline">問。云何是眞如定。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c0616" cb:place="inline">答。無定無無
<lb ed="X" n="0023c07"/><lb ed="R110" n="0851b13"/>定。卽名眞如定。經云。無有定法名阿耨多羅三藐三
<lb ed="X" n="0023c08"/><lb ed="R110" n="0851b14"/>菩提。亦無定法如來可說。經云雖修空。不以空爲證。
<lb ed="X" n="0023c09"/><lb ed="R110" n="0851b15"/>不得作空想。卽是也。雖修定。不以定爲證。不得作定
<lb ed="X" n="0023c10"/><lb ed="R110" n="0851b16"/>想。卽是也。雖得淨。不以淨爲證。不得作淨想。卽是也。
<lb ed="X" n="0023c11"/><lb ed="R110" n="0851b17"/>若得定。得淨。得一切處無心之時。卽作得如是想者。
<lb ed="X" n="0023c12"/><lb ed="R110" n="0851b18"/>皆是妄想。卽被繫縛。不名解脫。若得如是之時。了了
<lb ed="X" n="0023c13"/><lb ed="R110" n="0852a01"/>自知得自在。卽不得將此爲證。亦不得作如是想時
<lb ed="X" n="0023c14"/><lb ed="R110" n="0852a02"/>得解脫。經云。若起精進心。是妄非精進也。若能心不
<lb ed="X" n="0023c15"/><lb ed="R110" n="0852a03"/>妄。精進無有涯。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0023c16"/><lb ed="R110" n="0852a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c1601">問。云何是中道。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c1607" cb:place="inline">答。無中間。亦無二邊。卽中道也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c1619" cb:place="inline">云何
<lb ed="X" n="0023c17"/><lb ed="R110" n="0852a05"/>是二邊。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c1704" cb:place="inline">答。爲有彼心。有此心。卽是二邊。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c1716" cb:place="inline">云何名彼心。
<lb ed="X" n="0023c18"/><lb ed="R110" n="0852a06"/>此心。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c1803" cb:place="inline">答。外縛色聲。名爲彼心。內起妄念。名爲此心。若
<lb ed="X" n="0023c19"/><lb ed="R110" n="0852a07"/>於外不染色。卽名無彼心。內不生妄念。卽名無此心。
<lb ed="X" n="0023c20"/><lb ed="R110" n="0852a08"/>此非二邊也。心旣無二邊。中亦何有哉。得如是者。卽
<lb ed="X" n="0023c21"/><lb ed="R110" n="0852a09"/>名中道。眞如來道。如來道者。卽一切覺人解脫也。經
<lb ed="X" n="0023c22"/><lb ed="R110" n="0852a10"/>云。虗空無中邊。諸佛身亦然。然一切色空者。卽一切
<lb ed="X" n="0023c23"/><lb ed="R110" n="0852a11"/>處無心也。一切處無心者。卽一<anchor xml:id="nkr_note_add_0023c2301" n="0023c2301"/><anchor xml:id="beg0023c2301" n="0023c2301"/>切<anchor xml:id="end0023c2301"/>色性空。二義無別。
<lb ed="X" n="0023c24"/><lb ed="R110" n="0852a12"/>亦名色空。亦名色無法也。汝若離一<anchor xml:id="nkr_note_add_0023c2401" n="0023c2401"/><anchor xml:id="beg0023c2401" n="0023c2401"/>切<anchor xml:id="end0023c2401"/>處無心。得菩
<pb ed="X" xml:id="X63.1223.0024a" n="0024a"/>
<lb ed="X" n="0024a01"/><lb ed="R110" n="0852a13"/>提解脫。涅槃寂滅。禪定見性者。非也。一切處無心者。
<lb ed="X" n="0024a02"/><lb ed="R110" n="0852a14"/>卽修菩提･解脫･涅槃･寂滅･禪定。乃至六度。皆見性處。
<lb ed="X" n="0024a03"/><lb ed="R110" n="0852a15"/>何以故。金剛經云無有少<anchor xml:id="nkr_note_add_0024a0301" n="0024a0301"/><anchor xml:id="beg0024a0301" n="0024a0301"/>法<anchor xml:id="end0024a0301"/>可得。是名阿耨多羅三
<lb ed="X" n="0024a04"/><lb ed="R110" n="0852a16"/>藐三菩提也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0024a05"/><lb ed="R110" n="0852a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0024a0501">問。若有修一切諸行。具足成就。得受記否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0024a0517" cb:place="inline">答。不得。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0024a0520" cb:place="inline">問。
<lb ed="X" n="0024a06"/><lb ed="R110" n="0852a18"/>若以一切法無修得成就。得受記否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0024a0615" cb:place="inline">答。不得。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0024a0618" cb:place="inline">問。若恁
<lb ed="X" n="0024a07"/><lb ed="R110" n="0852b01"/>麼時。當以何法而得受記。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0024a0711" cb:place="inline">答。不以有行。亦不以無行。
<lb ed="X" n="0024a08"/><lb ed="R110" n="0852b02"/>卽得受記。何以故。維摩經云。諸行性相。悉皆無常。涅
<lb ed="X" n="0024a09"/><lb ed="R110" n="0852b03"/>槃經云。佛吿迦葉。諸行是常。無有是處。汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0024a0901" n="0024a0901"/><anchor xml:id="beg0024a0901" n="0024a0901"/>但<anchor xml:id="end0024a0901"/>一切處
<lb ed="X" n="0024a10"/><lb ed="R110" n="0852b04"/>無心。卽無諸行。亦無無行。卽名受記。所言一切處無
<lb ed="X" n="0024a11"/><lb ed="R110" n="0852b05"/>心者。無憎愛心。是言憎愛者見好事不起愛心。卽名
<lb ed="X" n="0024a12"/><lb ed="R110" n="0852b06"/>無愛心也。見惡事亦不起憎心。卽名無憎心也。無愛
<lb ed="X" n="0024a13"/><lb ed="R110" n="0852b07"/>者。卽名無染心。卽是色性空也。色性空者。卽是萬緣
<lb ed="X" n="0024a14"/><lb ed="R110" n="0852b08"/>俱絕。萬緣俱絕者。自然解脫。汝細看之。若未惺惺了
<lb ed="X" n="0024a15"/><lb ed="R110" n="0852b09"/>時。卽須早問。勿使空度。汝等若依此敎修。不解脫者。
<lb ed="X" n="0024a16"/><lb ed="R110" n="0852b10"/>吾卽終身爲汝受大地獄。吾若誑汝者。吾當所生處
<lb ed="X" n="0024a17"/><lb ed="R110" n="0852b11"/>爲師子虎狼所食。汝若不依敎。自不勤修。卽不知也。
<lb ed="X" n="0024a18"/><lb ed="R110" n="0852b12"/>一失人身。萬劫不復。努力。努力。須合知爾。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0024a19"/><lb ed="R110" n="0852b13"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>頓悟入道要門論卷上</cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb ed="X" n="0024a20"/><lb ed="R110" n="0852b14"/>
<lb ed="X" n="0024a21"/><lb ed="R110" n="0852b15"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX63p0024a2101">吳江居士吳瑞徵施貲刻此
<lb ed="X" n="0024a22" type="honorific"/><lb ed="R110" n="0852b16"/>頓悟入道要門論上卷資先考霽宇府君冥福
<lb ed="X" n="0024a23"/><lb ed="R110" n="0852b17"/>了緣居士對　長洲徐普書　溧水端學堯刻。</p>
<lb ed="X" n="0024a24"/><lb ed="R110" n="0852b18"/><p xml:id="pX63p0024a2401">萬曆丁酉夏六月　徑山興聖<name role="" type="person">萬壽禪寺</name>識</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0019a1801" to="#end0019a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">名見</lem><rdg wit="#wit.orig">見名</rdg></app>
<app from="#beg0019001" to="#end0019001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">金<note type="cf1">T08n0235_p0750b09</note><note type="cf2">X63n1223_p0019b14 註解01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">念</rdg></app>
<app from="#beg0019b1701" to="#end0019b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="來函：王唯 (2023-09-07)">起<note type="cf1">T15n0586_p0045c04</note><note type="cf2">T15n0587_p0077b18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">延</rdg></app>
<app from="#beg0019c1201" to="#end0019c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">了</lem><rdg wit="#wit.orig">子</rdg></app>
<app from="#beg0019c1401" to="#end0019c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0019c1601" to="#end0019c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0020a0301" to="#end0020a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">也</lem><rdg wit="#wit.orig">者</rdg></app>
<app from="#beg0020a1401" to="#end0020a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">爲</lem><rdg wit="#wit.orig">所</rdg></app>
<app from="#beg0021a2301" to="#end0021a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0021b0401" to="#end0021b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0021b1201" to="#end0021b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022a0201" to="#end0022a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">只</lem><rdg wit="#wit.orig">口</rdg></app>
<app from="#beg0022a0801" to="#end0022a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0022b2401" to="#end0022b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">旣</lem><rdg wit="#wit.orig">卽</rdg></app>
<app from="#beg0023a0501" to="#end0023a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">如</lem><rdg wit="#wit.orig">知</rdg></app>
<app from="#beg0023a1401" to="#end0023a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">位</lem><rdg wit="#wit.orig">住</rdg></app>
<app from="#beg0023a1501" to="#end0023a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">輕未</lem><rdg wit="#wit.orig">經末</rdg></app>
<app from="#beg0023a1601" to="#end0023a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0023c2301" to="#end0023c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">切</lem><rdg wit="#wit.orig">色</rdg></app>
<app from="#beg0023c2401" to="#end0023c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">切</lem><rdg wit="#wit.orig">分</rdg></app>
<app from="#beg0024a0301" to="#end0024a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">法</lem><rdg wit="#wit.orig">去</rdg></app>
<app from="#beg0024a0901" to="#end0024a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0019001" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0019001">金【CB】，念【卍續】，念當作金</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0018001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0018001">耳疑爾</note>
<note n="0019001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019001">念當作金</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0019a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019a1801">名見【CB】，見名【卍續】</note>
<note n="0019b1701" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X63.0019b17.20" target="#nkr_note_add_0019b1701">起【CB】，延【卍續】</note>
<note n="0019c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019c1201">了【CB】，子【卍續】</note>
<note n="0019c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0019c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0020a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020a0301">也【CB】，者【卍續】</note>
<note n="0020a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020a1401">爲【CB】，所【卍續】</note>
<note n="0021a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0021b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0021b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0201">只【CB】，口【卍續】</note>
<note n="0022a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0801">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0022b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022b2401">旣【CB】，卽【卍續】</note>
<note n="0023a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023a0501">如【CB】，知【卍續】</note>
<note n="0023a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023a1401">位【CB】，住【卍續】</note>
<note n="0023a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023a1501">輕未【CB】，經末【卍續】</note>
<note n="0023a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023a1601">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0023c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023c2301">切【CB】，色【卍續】</note>
<note n="0023c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023c2401">切【CB】，分【卍續】</note>
<note n="0024a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0024a0301">法【CB】，去【卍續】</note>
<note n="0024a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0024a0901">但【CB】，伹【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>